آیا می دانید نسبت به نماز اهل خانه وظیفه دارید، قال الله تبارک و تعالی فی کتابه: وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَیْهَا لَا نَسْئَلُكَ رِزْقاً نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَقِبَةُ لِلتَّقْوَى‏ (آیه ۱۳۲ سوره مباركه طه) وخانواده ‏ات را به نماز فرمان ده و بر آن پایدار باش. ما از تو روزى نمى‏ خواهیم، (بلكه) ما تو را روزى مى‏ دهیم، و سرانجامِ (نیكو) براى (اهل) تقوا است.»


تفسیرسوره حمد درس ششم

آیه پنجم

إِیّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیّاكَ نَسْتَعِینُ

(خدایا) تنها ترا می پرستیم و تنها از تو یاری می جوئیم.

نكته ها:

انسان باید به حكم عقل، بندگی خداوند را بپذیرد. ما انسان‌ها عاشق كمال هستیم و نیازمند رشد و تربیت، و خداوند نیز جامع تمام كمالات و ربّ همه ی هستی است. اگر به مهر و محبّت نیازمندیم او رحمان و رحیم است و اگر از آینده دور نگرانیم، او صاحب اختیار و مالك آن روز است.
پس چرا به سوی دیگران برویم؟ ! عقل حكم می كند كه تنها باید او را پرستید و از او كمك خواست. نه بنده هوی و هوس خود بود و نه بنده زر و زور دیگران. در نماز، گویا شخص نمازگزار به نمایندگی از تمام خداپرستان می گوید: خدایا! نه فقط من كه همه ی ما بنده توایم، ونه تنها من كه همه ی ما محتاج و نیازمند لطف توایم. خدایا! من كسی جز تو را ندارم «إِیّاكَ» ولی تو غیر مرا فراوان داری و همه هستی عبد و بنده ی تو هستند. «إِنْ كُلُّ مَنْ فِی اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ إِلاّ آتِی اَلرَّحْمنِ عَبْداً» [۱]  در آسمان‌ها و زمین هیچ چیزی نیست مگر این كه بنده و فرمان بردار خداوند رحمان هستند.
جمله «نَعْبُدُ» هم اشاره به این دارد كه نماز به جماعت خوانده شود و هم بیانگر این است كه مسلمانان همگی برادر و در یك خط هستند. مراحل پرواز معنوی، عبارت است از: ثنا، ارتباط و سپس دعا. بنابراین اوّل سوره ی حمد ثناست، آیه ی «إِیّاكَ نَعْبُدُ» ارتباط و آیات بعد، دعا می باشد. گفتگو با محبوب واقعی شیرین است، شاید به خاطر همین كلمه «إِیّاكَ» *تكرار شد.

پیام ها:

۱- ابتدا باید بندگی خدا كرد، آنگاه از او حاجت خواست. «نَعْبُدُ، نَسْتَعِینُ» ۲- بندگی، تنها در برابر خداوند رواست نه دیگران. «إِیّاكَ نَعْبُدُ» ۳- گر چه عبادت از ماست، ولی در عبادت كردن نیز نیازمند كمك او هستیم.

«إِیّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیّاكَ نَسْتَعِینُ» [۲] ۴- «إِیّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیّاكَ نَسْتَعِینُ» یعنی نه جبر است و نه تفویض. چون می گوییم:

«نَعْبُدُ» پس دارای اختیار هستیم و نه مجبور. وچون می گوییم: «نَسْتَعِینُ» پس نیاز به او داریم و امور به ما تفویض نشده است. ۵- شناخت خداوند و صفات او، مقدمّه دست یابی به توحید و یكتاپرستی است.

«رَبِّ اَلْعالَمِینَ، `اَلرَّحْمنِ اَلرَّحِیمِ، `مالِكِ یَوْمِ اَلدِّینِ، `إِیّاكَ نَعْبُدُ» ۶- از آداب دعا و پرستش این است كه انسان خودرا مطرح نكند و خود را در حضور خداوند احساس كند. «إِیّاكَ نَعْبُدُ. . . » ۷- توجّه به معاد، یكی از انگیزه‌های عبادت است. «مالِكِ یَوْمِ اَلدِّینِ `إِیّاكَ نَعْبُدُ»

 _____________________

[۱] - مریم، ۹۳.

[۲] - «وَ ما كُنّا لِنَهْتَدِیَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اَللّهُ» اگر هدایت الهی نبود ما هدایت نمی یافتیم. اعراف، ۴۳.

 





طبقه بندی: تفسیره سوره حمد، 
برچسب ها: تفسیر إِیّاكَ نَعْبُدُ وَ إِیّاكَ نَسْتَعِینُ،
نوشته شده در تاریخ : شنبه 10 اسفند 1392 | توسط : ابوالفضل حسن نژاد | نظرات()
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات